EFT voor therapeuten

Zoals elders op deze website al genoemd, is EFT nauwelijks te beschrijven op een website. Heel graag verwijzen we dan ook naar de uitgebreide lijst van artikelen en publicaties van Sue Johnson zelf én van anderen in de Engelstalige literatuur (www.iceeft.com ; / dr Johnson/publications). Op onze site mochten we via een link of een PDF-bestand een aantal artikelen opnemen uit de Nederlandstalige vakliteratuur. U vindt deze lijst bij 'EFT - meer lezen'.

Toch vinden we dat een (zeer) korte en beknopte omschrijving van emotionally focused therapy hier niet mag ontbreken.

Emotionally focused therapy, EFT, is in de jaren '80 van de vorige eeuw ontstaan door de samenwerking tussen dr. Sue Johnson en dr. Les Greenberg. Sue Johnson heeft dit doorontwikkeld in de huidige vorm die emotionally focused therapy heet. Greenberg is verder gegaan met emotion focused therapy, ook afgekort als EFT.

Johnsons EFT is een vorm van partnerrelatietherapie en Greenberg richt zich meer op individuele behandelingen. Om de verwarring compleet te maken: er bestaat nóg een EFT en wel Emotional Freedom Technique, een behandelvorm waarin traumatisch ervaren situaties kunnen worden bewerkt.

De Stichting EFT-Nederland houdt zich bezig met de EFT, emotionally focused therapy van Sue Johnson.

EFT is een geprotocolleerd en gestructureerd behandelprogramma bestaande uit negen stappen die onderverdeeld zijn in drie fasen. Het is opgebouwd vanuit experiëntiële en systemische visie en de interventies zijn afkomstig uit deze richtingen. Als overkoepeling hangt hier de hechting theoretische visie overheen, alle gedrag, overtuigingen en emoties worden vanuit hechtingsperspectief bekeken. De verschillende stappen hoeven niet strak chronologisch te worden gezet, ze dienen echter wel alle negen te worden genomen. EFT lijkt volkomen logisch en natuurlijk en daarom gemakkelijk om te doen. Maar schijn bedriegt en de gelaagdheid van EFT wordt pas gaandeweg duidelijk.

De eerste fase, de de-escalatie fase,  van de therapie beslaat vier stappen. In deze vier stappen wordt gewerkt aan:

Stap 1 - taxatie en opbouwen werkrelatie

Stap 2 - verhelderen negatieve interactiecirkel

Stap 3 - bereiken van emoties

Stap 4 - herformulering in termen van interactiecirkel, emoties en hechting.

In deze fase hoeven de bijbehorende overtuigingen, percepties en emoties nog niet te worden uitgediept. Het is voldoende als allebei de partners weet hebben van wat bij henzelf als bij hun partner speelt en als zij zichzelf en de ander voldoende herkennen én erkennen in hun patroon.

Als beide partners het concept van de negatieve interactiecirkel volledig hebben aangenomen en zien wat er in hun relatie gebeurt, al kunnen zij het nog niet voor zijn of altijd stopzetten, breekt fase twee aan.

In deze tweede, de verbindingsfase, horen de volgende stappen thuis:

Stap 5 - erkennen en aanvaarden van emoties en (hechtings)behoeften

Stap 6 - accepteren van de partners emoties en behoeften

Stap 7 - herstructureren van de interactie en creëren van emotionele verbinding.

In deze tweede fase werken de partners één voor één aan de stappen vijf en zes. Als partner A met stap 5  bezig is, doet partner B stap 6 en naderhand omgekeerd.  De tweede fase van EFT is de meest intrapsychische fase van het proces.

Na fase twee volgt fase drie, de bestendigingsfase met de stappen

Stap 8 - nieuwe oplossingen voor oude problemen

Stap 9 - bestendiging van nieuwe interactiecirkel inclusief hechting en verbinding.

In de derde fase wordt de rol van de therapeut steeds iets kleiner.

Zoals al gezegd hoeven de stappen niet in vaste volgorde te worden genomen, mits ze maar wel wórden genomen. Regelmatig komt het voor dat een stel dat zich allang in fase twee of zelfs drie bevindt weer terug moet naar fase één omdat de negatieve interactiecirkel hen thuis te machtig werd. Dan pakt de therapeut de draad gewoon weer op waar die op dat moment is en dat is dan: de cirkel weer verhelderen en met het paar onderzoeken waar ze 'de mist ingingen'.

EFT is een warme en toegankelijke vorm van therapie en herkenbaar voor vele paren. Het is ook hoopgevend immers, als blijkt dat niet de relatie zo slecht is maar dat dit een patroon is waar de therapeut raad mee weet, waar over gepubliceerd is, waar onderzoeken met goede uitkomsten naar zijn gedaan, dan is de relatie misschien nog wel te redden.

EFT vraagt om een actieve, directieve en betrokken therapeut, iemand die niet bang is voor het meemaken of oproepen van vaak heftige emoties. Omdat zich in EFT maar liefst drie specialisaties bevinden, is het voor veel collega's niet gemakkelijk alle aspecten direct en goed in de vingers te krijgen. De experiëntieel opgeleide collega's zullen weinig moeite hebben met de ervaringsgerichte interventies of het werken met het procesmatig eigen worden van emoties. Voor hen zal het wennen zijn zich te richten op meerdere mensen in de kamer, iets wat voor systeemtherapeuten nu weer de dagelijkse gang van zaken is. Voor hen zal het moeilijker zijn om langer dan zij gewoon zijn stil te staan bij individuele pijnlijke emoties en ervaringen. Voor hen allebei is het misschien nieuw om het hechtingsperspectief in ogenschouw te houden en te benadrukken, zoals het voor hechtingstheoretici lastig kan zijn zich de systemische en experiëntiële visie en interventies eigen te maken. Dit wordt door Iceeft erkend en de opleiding tot EFT is behalve in theoretische onderbouwing ook in belangrijke mate gericht op de praktijk. Er wordt van de opleidelingen verwacht dat zij met behulp van rollenspelen en analyseren van (hun eigen) banden veel oefenen.

Gedetailleerde informatie over de opleidingsroute en -eisen vindt u onder 'Opleidingstraject'.